Inleiding:

1. Omvang van de werkzaamheden slecht gedefinieerd

Waarom dit een probleem is:
Een onduidelijk of onvolledig bestek leidt tot uiteenlopende interpretaties van contractuele verplichtingen. De aannemer kan bepaalde taken als inbegrepen beschouwen, terwijl de opdrachtgever ze beschouwt als meerwerk – wat leidt tot wijzigingsclaims.

Cas concret :
Een aannemer begint met de funderingswerkzaamheden in de veronderstelling dat de terreinreiniging is inbegrepen. De opdrachtgever beschouwt dit echter als een aparte dienstverlening. Het gevolg: vertraging en een claim voor aanvullende betaling.

Hoe vermijd je:

• Definieer de omvang nauwkeurig en technisch
• Gebruik een WBS en een gedetailleerde BOQ om overlappingen te voorkomen
• Sluit de uitsluitingen expliciet op in de aanbestedingsdocumenten

2. Late notification of delays and poor record-keeping

Waarom dit een probleem is:
De meeste standaardcontracten (bv. FIDIC-clausule 20) vereisen een snelle melding van vertragende gebeurtenissen. Het niet naleven van de meldingsdeadlines leidt vaak tot afwijzing van claims, zelfs als deze gegrond zijn.

Cas concret :
Er heerst extreme regenval, die de toegang tot de site gedurende 2 weken blokkeert, maar de aannemer meldt dit pas 21 dagen later bij de ingenieur — langer dan de contractuele termijn van 14 dagen. Het recht op verlenging van de termijn gaat hierdoor verloren.

Hoe vermijd je:

• Creëer een realtime bouwlogboek
• De teams trainen om onmiddellijk te melden gebeurtenissen te identificeren
• Automatiseer contractuele waarschuwingen via planningsinstrumenten

3. Frequente ontwerpwijzigingen zonder contractuele controle

Waarom dit een probleem is:
Informele wijzigingen leiden tot een afwijking van het bestek. Zonder formeel beheer via wijzigingsopdrachten ontstaan er geschillen over kosten en tijdsverstoringen.

Cas concret :
Een architect levert schetsen voor een aanpassing aan de gevel zonder formele opdracht. De aannemer voert uit, claimt kosten en de opdrachtgever betwist de geldigheid hiervan.

Hoe vermijd je:

• Houd u strikt aan de procedures voor wijzigingsbeheer (bv. FIDIC Clauwe 13).
• Alle instructies schriftelijk en goedgekeurd door de Engineer / PM uitbrengen
• Bijhouden van een wijzigingslogboek met kosten/tijdanalyse

4. Gebrek aan duidelijkheid bij de toewijzing van risico's

Waarom dit een probleem is:
Geschillen ontstaan wanneer contracten risico's niet duidelijk toewijzen (bodemgesteldheid, materiaalinflatie, etc.).

Cas concret :
De aannemer stuit op rots tijdens de grondwerken, maar het contract specificeert de beheersing van geotechnische risico's niet. De opdrachtgever weigert enige compensatie.

Hoe vermijd je:

• Gebruik risicomatrices in de precontractuele fase
• Vertrouw op geotechnische referentierapporten
• Risico's toewijzen aan de partij die het best in staat is deze te beheersen of te verzekeren

5. Communicatietekortkomingen tussen belanghebbenden

Waarom dit een probleem is:
Een gebrek aan afstemming tussen partijen (aannemer, opdrachtgever, adviseurs) leidt met name in internationale projecten of consortiumprojecten snel tot misverstanden die uitmonden in claims.

Cas concret :
Een joint venture-partner past lokale normen toe, terwijl de klant de Eurocodes eist. Resultaat: non-conformiteit en dure herstelwerkzaamheden.

Hoe vermijd je:

• Regelmatige multidisciplinaire coördinatievergaderingen organiseren
• Definieer een duidelijk en gedeeld Projectuitvoeringsplan
• Een centraal contactpunt opzetten voor instructies en goedkeuringen

Conclusie

Claims in de bouw zijn vaak een symptoom van dieperliggende storingen in projectmanagement of contractbeheer.

Door een proactieve aanpak te hanteren — een duidelijke scope, rigoureus change management, traceerbaarheid en communicatie — kunnen belanghebbenden de risico's aanzienlijk verminderen en de projectprestaties handhaven.

Voor professionals en toekomstige experts in bouwrecht en geschillenoplossing is het beheersen van deze fundamenten essentieel. Het vermogen om claims te anticiperen en te beheren is tegenwoordig een cruciale competentie voor alle betrokkenen in de levenscyclus van een project.